Elke fase van de adolescentie brengt vragen en twijfels met zich mee. Meestal vinden tieners antwoorden bij hun familie, anderen bij vrienden of op school. Veel vragen en twijfels blijven echter onuitgesproken uit angst voor veroordeling, verkeerde informatie of het gevoel dat er geen plek is waar ze in vertrouwen en vertrouwelijk kunnen praten.
Wat gebeurt er als een gemeenschap besluit om ruimtes te creƫren waar jongeren vragen kunnen stellen zonder bang te hoeven zijn om veroordeeld of aan de schandpaal genageld te worden?
De oplossing begon op 3 augustus jl. vorm te krijgen in de vergaderzaal van het autonome gemeentebestuur van Mizque in Bolivia, waar gemeentelijke autoriteiten, onder leiding van de burgemeester, Ing. Milton Gonzales FernĆ”ndez, en leden van de gemeenteraad, vertegenwoordigers van ouders van leerlingen van de onderwijsinstellingen, gezondheidswerkers, jongeren en andere actoren uit de gemeenschap kwamen bijeen om de communicatiecampagne āIk ben AIDA, hier voor jouā te lanceren.
Deze bijeenkomst markeerde het begin van een gezamenlijk streven om de toegang van adolescenten tot AIDA-diensten te verbeteren, vanuit het besef dat een goede samenwerking tussen instellingen, gezinnen en gemeenschappen ertoe bijdraagt dat dit soort initiatieven worden versterkt, blijvend zijn en positieve veranderingen teweegbrengen.
In dat verband benadrukte Winston Flores, projectbegeleider bij de Waal-Stichting voor Bolivia, het belang van deze ruimte voor de ontwikkeling van het initiatief:
“De lancering van de communicatiestrategie was een zeer belangrijke mijlpaal voor het project, aangezien hierdoor de instrumenten die voor ‘Soy AIDA, aquĆ para ti’ waren ontwikkeld, konden worden gepresenteerd aan vertegenwoordigers van de doelgroep: gemeentelijke autoriteiten, ouders, leerkrachten, personeel uit de gezondheidszorg en adolescenten.”
Vertrouwen opbouwen is ook een manier om iemand te begeleiden
In Mizque en Tin Tin ondervinden veel tieners nog steeds belemmeringen bij het verkrijgen van actuele informatie en het vinden van veilige plekken waar ze hun zorgen over seksuele en reproductieve gezondheid kunnen uiten. Vanuit deze realiteit is āSoy AIDA, aquĆ para tiā ontstaan, een initiatief dat tot doel heeft de toegang tot de diensten van AIDA te verbeteren en gemeenschappen te stimuleren die tieners begeleiden, naar hen luisteren en hen advies geven.
Als we het hebben over toegang tot AIDA-diensten, gaat het om veel meer dan alleen het beschikken over een fysieke ruimte voor hulpverlening. Het houdt ook in dat jongeren deze diensten zien als plekken waar ze zich gehoord voelen, betrouwbare informatie krijgen, vragen kunnen stellen en hun rechten kunnen uitoefenen in een veilige, vriendelijke en vooroordelenvrije omgeving.
Zoals Elmer Vega, uitvoerend directeur van de Waal-stichting voor Bolivia, uitlegde:
“Het doel van de AIDA-dienst is om tieners integrale, gratis, vriendelijke en betrouwbare zorg te bieden in een veilige omgeving.”
Deze visie is gebaseerd op een eenvoudig idee: vertrouwen ontstaat niet pas wanneer een tiener een zorginstelling binnenstapt. Het begint al veel eerder, wanneer jongeren plekken vinden waar ze vragen kunnen stellen, hun zorgen kunnen uiten en advies kunnen krijgen zonder bang te hoeven zijn om veroordeeld te worden. Daarom spelen ook gezinnen, leerkrachten, overheden en gemeenschappen een cruciale rol bij het creƫren van omgevingen die de toegang tot AIDA-diensten ondersteunen en versterken.
Eerst luisteren, dan communiceren
De communicatiestrategie integreert benaderingen uit de communicatie voor sociale en gedragsverandering (CCSyC), het C-COM-model (capaciteit, kans, motivatie ā gedrag) en inzichten uit de neurowetenschap over de ontwikkeling van adolescenten. Deze benaderingen maken het mogelijk om inhoud te ontwikkelen die aansluit bij de realiteit, interesses en communicatiestijlen van adolescenten, waardoor de boodschappen herkenbaar, relevant en betekenisvol zijn.
De ervaringen van tieners lopen uiteen. Elke gemeenschap heeft haar eigen dynamiek, verschillende manieren van omgaan met elkaar en specifieke behoeften. Daarom gaat de campagne uit van een fundamenteel uitgangspunt: tieners begrijpen voordat we met hen communiceren, en gesprekken op gang brengen door middel van herkenbare, begrijpelijke en op de werkelijkheid afgestemde inhoud.
Een gesprek dat nog maar net is begonnen
De lancering van de communicatiecampagne “Ik ben AIDA, hier voor jou” markeert het begin van een dialoog die samen met de gemeenschappen van Mizque en Tin Tin verder moet groeien. Het is een oproep om tieners te blijven begeleiden en ruimtes te versterken waar ze zich gehoord kunnen voelen, informatie kunnen inwinnen, verantwoorde beslissingen kunnen nemen en hun levensplannen kunnen uitwerken met meer kansen en zelfvertrouwen.